Andrzej Niemojewski

KSIĄDZ PRANAJTIS I JEGO PRZECIWNICY

Konwersja: Nexto Digital Services

Spis treści

KSIĄDZ PRANAJTIS I JEGO PRZECIWNICY.

PROSPEKT "MYŚLI NIEPODLEGŁEJ" NA ROK 1914.

KSIĄDZ PRANAJTIS I JEGO PRZECIWNICY

Niemojewski Andrzej

Goja wolno oszukać w rachunku
i t. p., ale nie powinien tego zmiarkować,
aby nie zostało skalane imię boże.

CHOSZEN HAMISZPAT §348.

KSIĄDZ PRANAJTIS I JEGO PRZECIWNICY.

O istnieniu księdza profesora Justyna Bonawentury Pranajtisa dowiedzieliśmy się dopiero podczas procesu kijowskiego. Wyczytaliśmy w gazetach, że został wezwany przez sąd w charakterze eksperta religijnego na podstawie opublikowanej w r. 1892 pracy "Christianus in Talmude Judaeorum". Staraliśmy się o tę książkę, lecz zrazu bezskutecznie, gdyż księgarze mówili nam, że jest wyczerpana, a skądinąd dowiedzieliśmy się, że należy obecnie nawet do bibliograficznych rzadkości. Tymczasem pojawił się w Nr. 507 "Nowej Gazety" z d. 3 listopada artykuł Ks. Pranajtis i jego działalność "naukowa"", przyczym wyraz "naukowa" został wzięty w cudzysłów dla nadania mu sensu ironicznego. W artykule tym ks. Pranajtis został przed-

stawiony jako szantażysta, plagjator, fałszerz i nieuk. Wrażenie owego artykułu było tego rodzaju, że znajomi nasi, którzy nawet nauczyli się już nie ufać informacjom "Nowej Gazety", mniemali, iż chyba rzeczywiście ks. Pranajtis należy do wyniesionych na powierzchnią życia mętów społecznych. Tedy zainteresowanie się nasze osobą i pracą ks. Pranajtisa jeszcze bardziej wzrosło. Jakże to, mówiliśmy sobie, przez sąd zawezwany w charakterze eksperta szantażysta, plagjator, fałszerz i nieuk miał zdaniem swoim zaważyć na szali wyroku, grożącego oskarżonemu śmiercią cywilną i katorgą? Jakie to szantaż, plagjatorstwo, fałszerstwo i nieuctwo, pokryte suknią kapłana katolickiego, stanąć miało przed sądem "przysięgłych" i pod "przysięgą" składać swą "opinję"? Jakże to sąd mógł tak mętną figurę powołać w charakterze rzeczoznawcy i na jej orzeczeniach opierać swe wnioski w obliczu całego świata ucywilizowanego? Czyż czytelnicy nasi nie mieliby prawa uczynić nam najpoważniejszego i najsłuszniejszego zarzutu, że chyba przestaliśmy być sobą, nie prześwietliwszy takiego faktu? Otóż zajęliśmy się nim, zbadaliśmy go bardzo szczegółowo i w ni' niejszym artykule przedkładamy im wyniki, lecz z góry oświadczyć musimy, że czyny, za które w warunkach normalnych dotyka infamja, znaleźliśmy całkiem gdzieindziej.

"Nowa Gazeta" zaczęła charakterystykę działalności naukowej księdza profesora Pranajtisa w sposób następujący:

"Zdarzyło się to w r. 1894. Do sklepu pp. "Avanzo" w Petersburgu zgłosił się jakiś jegomość nazwiskiem Łukaszewicz i oddał do pozłocenia ramy niewielkiego obrazu, przed' stawiającego postać katolickiego księdza. Podczas roboty obraz wpadł do ognia i całkowicie się zwęglił. Gdy w określonym terminie zjawił się p. Łukaszewicz po odbiór obrazu i dowie' dział się o nieszczęściu, podał natychmiast nazwisko właściciela obrazu — p. Pranajtisa, który po pewnym czasie zgłosił się osobiście i oświadczył, że spalony obraz malował Murillo, że jest on własnością brata zmarłego metropolity katolickiego, Antoniego Gintowta, i że jest to strata niepowetowana, za którą żąda 3000 rb. Po długich pertraktacjach p. Pranajtis zgodził się na 100 rb. (chyba 1000 — przyp. aut.) i otrzymał od ściciela firmy p. Rufta 500 rb. gotówką i resztę wekslami. Wkrótce jednak okazało się, ie obraz ten nie był pędzla Murilla, ie w katalogu galerji obrazów Gintowtów nie był odnotowany, zbadany (?) zaś Antoni Gintowt oświadczył (1), ie nic nie wie o żadnym obrazie, ani też o sprawie p. Pranajtisa. Historja ta została uwieczniona w St. Pet. Z tg. z dnia 23 lutego 1894 r."

Tymczasem w "Dzienniku Kijowskim" pojawił się następujący list ks. Pranajtisa, przedrukowany w pismach warszawskich. Tekst jego czerpiemy z "Gońca":

"Szanowny Panie Redaktorze! Odkąd wezwany zostałem na eksperta w sprawie Bejlisa, gazety obozu liberalnego nieustannie powtarzają, że ks. Pranajtis jest szantażystą, że za szantaż był sądzony i wydalony z Petersburga do Turkiestanu. Wobec tego oświadczam, że nigdy w żadne sprawy, noszące charakter szantażu, nie wdawałem się i że w osławionej sprawie spalonego obrazka Murilla w magazynie "Avanzo" Buffa ("Nowa Gazeta" pisze: Ruffa — uwaga aut. ) figurowałem jako świadek; że ją prowadził i wygrał adw. przysięgły Gimbutt i pieniądze odebrane od Buffa oddał wprost właścicielowi tego obrazka Gintowtowi. Byłem wysłany z Petersburga w latach 1895 i 1896 do Tweru, ale jako przestępca polityczny w porządku administracyjnym; poczym znowu wróciłem na opuszczone stanowisko profesora Akademji. Do Turkiestanu przeniesiony zostałem w r. 1902 na moje własne żądanie. Do Kijowa przybyłem nie dobrowolnie, ale na wyraźny rozkaz mojej władzy duchownej. Ks. Pranajtis".

Z Petersburga otrzymaliśmy okolicznościowo od naszego przyjaciela zaufanego następującą wiadomość:

"Sprawa ks. Pranajtisa z tutejszym składem żydowskim rycin "Avanzo" o zaginionego Murilla była bardzo głośna 1894 roku i została szczegółowo opisana w ówczesnym roczniku "Roli".

Na list powyższy ks. Pranajtisa "Nowa Gazeta" do chwili, gdy słowa te piszemy, odpowiedziała milczeniem. Zdaniem naszym powinna była bezzwłocznie oświadczyć: albo, że procesu nie było, albo, ze proces był, że wydrukuje wyrok, który wykaże słuszność jej, "Nowej Gazety", zarzutu, albo wreszcie, że cofa zarzut tak uwłaczający. Gdy tego nie uczyniła, mamy prawo mniemać, iż popełniła oszczerstwo w druku, co jej się zresztą nieraz zdarzało, gdy chodziło o obroną żydów; ot, zdyfamowała wobec prasy rosyjskiej cały nasz stan lekarski i nasze Towarzystwo Dobroczynności (porów. Nr. 233 Myśli Niepodległej, str. 228 — 230). Mniemanie nasze jest tym bardziej uprawnione, że, jak to następnie wykażemy nader szczegółowo w świetle dowodów niezbitych, wszystkie dalsze zarzuty "Nowej Gazety" w Nr. 507, dotyczące pracy ks. Pranajtisa "Christianus in Talmude Judeorum", względnie przekładu "Christianin w Tałmudie jewrejskom", są jednym pasmem oszczerstwa i oszukańsłwa (2).

A więc sprawa rzekomego "szantażu" została dzięki prasie polskiej, która udzieliła gościny listowi ks. Pranajtisa, wyjaśniona, "Nowa Gazeta" zadanego jej "dementi" nie odparła.

Ale prasa polska nie zajęła się sprawą innych zarzutów, stawionych ks. Pranajtisowi, mianowicie dotyczących jego pracy "Christianus in Talmude Judeorum". Nie odparł ich również ks. Pranajtis.

Tu winniśmy zwrócić uwagę, ii autor oczekuje zwykle obrony od krytyki, gdyż mniemania swe utrwalił drukiem. Tymczasem tak się złożyło, że prasa polska na ogół nie jest w tej dziedzinie kompetentna i trudno nawet od niej wymagać tej kompetencji.

Wie o tym prasa żydowska (p. np. Nr. 46 "Izraelity": O "cytatach" i "przekładach", jeszcze z powodu procesu Bejlisa, przez Leona Lichtenbauma). Fakt ten w stosunku do ks.

Pranajtisa chciała widocznie wyzyskać "Nowa Gazeta" w Nr. 507. Liczyła tez prawdopodobnie na to, ie jedyny organ, który mógłby coś w tej sprawie powiedzieć, jest wolnomyślny, więc nie zajmie się wyświetleniem, które musiałoby wypaść na korzyść księdza katolickiego. Organem tym jest "Myśl Niepodległa". Rozumie się, że Polska ma uczonych, znających Talmud. Ale są to bodaj wyłącznie księża, więc mogący w danym wypadku uchodzić za osoby stronne. Tu zaś bezwarunkowo pierwszeństwo powinno przysługiwać osobie, nie mogącej być o stronność posądzoną. Wszelako, tak prawdopodobnie rozumowała "Nowa Gazeta", bezstronna w danym wypadku "Myśl Niepodległa" nie będzie miała żadnego "interesu", by stanąć w obronie swego naturalnego przeciwnika. Jeżeli jednak tak rozumowała, to się omyliła, gdyż "Myśl Niepodległa" mówi nietylko prawdę księżom, ale takie o księżach. Zajęła się zbadaniem sprawy nie po to, aby ks. Pranajtisa bronić, ale po to, by dotrzeć do prawdy, i jeżeli się okaże koniecznym, oskarżenie ze swej strony poprzeć. Nie wiedziała, że w imię prawdy, do której dotarła, będzie musiała stanąć w obronie księdza katolickiego, duźej miary specjalisty, którego z bezprzykładną bezceremonjalnością skrzywdzili i zdyfamo wali ci właśnie, co to rzekomo wynosili naukę nad religję, postęp nad reakcję i humanftaryzm nad "zoologiczny patrjotyzm".

Dzięki pomocy księgarzy i usłużności przyjaciół posiedliśmy następujące publikacje:

1) Oryginał pracy ks. Pranajtisa z r. 1892 pod nagłów kiem: Christianus in Talmude Judacorum swe rabbinicae doctrinae de christianis secreta quae patere fecit I. B. Pranaitis, s. theologiae magister, linguae hebracae in Academia Caesarea rom. cath. ecclesiastica petropolitana praeceptor, presbyter dioceseos seinensis. Petropoli. Officina Typographica Academiae Cesareae Scientiarum, 1892. Liczba stron VIII, 131 formatu bibljotecznego.

2) Przekład niemiecki pracy powyższej, dokonany w r. 1894 przez księdza wiedeńskiego dr. Józefa Deckerta i licznemi jego przypiskami uzupełniony, pod nagłówkiem: Das Christentum im Talmud der Juden oder Geheimnisse der rabbinischen Lehre ueber die Christen. Enłhuellł von I. B. Pranaitis etc. Uebersetzt und erweitert von Dr. Joseph Deckert, Pfarrer in Wien. Wten 1894. Liczba stron XVI, 175 formatu bibljotecznego.

3) Przekład rosyjski części drugiej oryginału łacińskiego, dokonany przez ks. Pranajtisa i wydany r. 1911 w Taszkiencie, pod nagłówkiem: Christianin w Tałmudie Jewrejskom ili tajny rawwinskawo uczenja o christianach. Razoblacził I. B. Pranajtis etc. Liczba stron 27 formatu bibljotecznego.

Wzajemny stosunek tych wydań do siebie tak się przedstawia.

1) Oryginał łaciński. Edycja łacińska z r. 1892 posiada wszystkie cechy pracy naukowej i dla uczonych przeznaczonej. Kto chce wyrobić sobie sąd właściwy o naukowości stanowiska ks. Pranajtisa, sięgnąć winien do tej edycji. Ponieważ, powiada ks. Pranajtis w przedmowie (str. 4), każdy, kto prześwietla Talmud, naraża się na zarzut ze strony żydów, że albo tekst jego sfałszował, albo go źle zrozumiał, przeto prócz przekładu łacińskiego podany został przy każdej cytacie talmudycznej obok tekst hebrajski. Książka zaczyna się od profesorskiego wykładu, co to jest Talmud, z jakich składa się dzieł, części i traktatów, przyczym mamy każdy tytuł podany po hebrajsku, w transkrypcji literami łacińskiemi, w łacińskim przekładzie i z szczegółowym jego objaśnieniem. Tak samo traktowany jest każdy terminus technicus. Na str. 23 — 25 autor wylicza szczegółowo literaturę talmudyczną, wydania, na których się opierał, oraz wymienia bibljoteki, w których je można odnaleść. Jako drobny lecz charakterystyczny szczegół przytoczymy, iź dużo miejsc cytował z Jore Dea wedle egzemplarza Szulchan-Aruchu, znajdującego się w Cesarskiej Bibljotece petersburskiej, wydania prawdopodobnie krakowskiego, gdyż brak karty tytułowej, lecz z odcisku pieczątki widać, iź egzemplarz ten był własnością rabina Szapiro, albowiem napis rosyjski pieczątki brzmi: "ihumen rawwin szapiro". Edycja książki ks. Pranajtisa w oryginale łacińskim zaczyna się od dedykacji biskupowi Symonowi. Po "Prologus'ie" (str. 3 — 4) idzie rzecz "De Talmude" (str. 5 — 25), następnie "Pars I" (str. 26 — 75), zawierająca "Doktrynę Talmudu o chrześcijanach", dalej "Pars II" (str. 76 — 119), zawierająca "Przepisy Talmudu względem chrześcijan", dalej krótki "Epilogus" (str. 121 — 122), następnie wykaz i wyjaśnienie używanych w Talmudzie skróceń (str. 123 — 126), przyczym na str. 126 autor wyjaśnia, że litery a, b, c, d, dodawane w cytatach do liczb arabskich, oznaczają pierwszą, drugą, trzecią lub czwartą kolumnę karty. Książkę kończy "Index" (str. 127 — 130) oraz "Errores" na nienumerowanej str. 131.

2) Przekład niemiecki. Ksiądz dr. Józef Deckert, wydając w r. 1894 przekład oryginału łacińskiego ks. Pranajtisa, tyle dał uzupełnień przypiskowych, źe edycja ta jest dla czytelnika czymś więcej, niź przekładem. Wszelako opuścił wszystkie cytaty w języku i pisowni hebrajskiej jako balast niepotrzebny, zaś tytuły ksiąg i traktatów talmudycznych oraz termini technici podaje tylko w transkrypcji łacińskiej. W jednym tylko wypadku cytuje tekst hebrajski (str. 74), gdy chodzi o kabalistyczne umieszczenie pewnej litery hebrajskiej nad hebrajskim tekstem. Książkę zaczyna, od swojej przedmowy (str. III — VI), następnie podaje wykaz literatury, na którą się powołuje w swych przypiskach (str. VII — VIII), dalej daje przekład pracy ks. Pranajtisa, zaopatrzony mnóstwem przypisków tłómacza z wielką ilością nowych cytat talmudycznych (str. 1 — 150), następnie daje wykaz cytat talmudycznych ks. Pranajtisa i swe ich (str. 151 — 153), wreszcie własny skorowidz imienny i rzeczowy (str. 155 — 173) i na koniec wykaz zmyłek drukarskich (str. 175). Przy sprawdzaniu przekonaliśmy się, że tłómacz względnie jego korektor nie zwrócił uwagi na trzy z zaznaczę nych przez ks. Pranajtisa "errores in adnotationibus" (str. 42 przekładu: p. 217 zamiast 205, str. 85: art. 3 zamiast art. 2, str. 104: "kynoides" zamiast "kinaidos"). Prócz tego na str. 126 w cytacie z Zoharu zauważyliśmy u tłómacza zmyłkę niezawodnie drukarsko'korektorską "219 b" zamiast "25 a", stąd prawdopodobnie pochodzącą, że nieco dalej, na str. 127, jest właśnie cytata "219 b".

3) Przekład rosyjski. Część drugą swego łacińskiego oryginału, opuszczając cytaty hebrajskie, dalej "Explicatio abbreviaturarum", następnie "Index" i wreszcie "Errores", ks. Pranajtis sam przetłomaczył na język rosyjski, jak o tym czytamy na str. 3 we wstępie, przytym wyjaśnił, dlaczego na tej części poprzestał. Sądzi, że niechęć chrześcijan do żydów bynajmniej nie wynika z uprzedzeń religijnych, a właśnie część pierwsza zajmuje się religijnym stosunkiem judaizmu do Chrystyanizmu. Edycja ta ma charakter publicystyczny (popularny). Tam, gdzie w przerywanych cytatach hebrajskich były wykropkowania, tu ich brak, więc jest tylko podany sens cytaty; to między innemi świadczy o traktowaniu popularnym, krytyk zaś, chcący autc ra kontrolować, winien sięgać do cytat hebrajskich edycji łacinskiej. Na str. 15 znaleźliśmy zmyłkę drukarską "Psalm XVIII, 42" zamiast "24".

Ledwie zaczęliśmy czytać oryginał łaciński "Christianus in Talmude Judaeorum", poczuliśmy odrazu, ie mamy do czynienia ze specjalistą, zabierającym się do rzeczy metodycznie i z całym uzbrojeniem, a nie z jakimś dyletantem, wyskubującym rodzynki cytat z cudzych babek.

Blisko połowa cytat talmudycznych była nam znana, mieliśmy je odnotowane i zarejestrowane. Z drugiej połowy cytat, nam nieznanych, sprawdziliśmy mniej więcej połowę i znaleźliśmy je w zupełnym porządku. Reszty nie mogliśmy sprawdzić, gdyż brakło nam dzieł, do których sięgał taki specjalista.

Ksiądz Pranajtis stawia sobie na początku swej książki pytanie, o ile Talmud jest literaturą historyczną a o ile żywą w rękach krzątającego się śród nas Izraela. Nie znając jeszcze pracy ks. Pranajtisa, dochodziliśmy zwolna do wniosku, że różne nazwy, jak "goj", "nokri", "akum" etc. są właściwie jedne znaczne, gdy chodzi o dzisiejszych aryjczyków w oczach również dzisiejszych żydów talmudystów. Tymczasem ks. Pranajtis nam to dostatecznie udowodnił, że nie mamy już co do tego wątpliwości.

Ks. Pranajtis, jako duchowny katolicki, głównie naturalnie kładzie nacisk na to, że żydzi tak nienawistnie traktują religję chrześcijańską, jej bóstwo i jej wyznawców. Tu winniśmy zaznaczyć, że jest to jeszcze u takich fanatyków i ludzi takich nerwów zrozumiałe. Ale nas bardziej obchodzi bezprzykładna nienawiść rasowa, wzgarda plemienna, uważanie wszelkiego obcego, zewnątrz Izraela stojącego, za istotę plugawą, znacznie niższą co do stanowiska gatunkowego. Idąc jeszcze dalej, dużo i z tego darowalibyśmy Izraelowi, gdyby przynajmniej pojmował godziwie stosunek swego intelektu do swego sumienia i swego sumienia do swego Jahwy, którego literalnie na każdym kroku oszukuje, przypuszczając widocznie, że jest głuchy i ślepy, albowiem poświęca systemowi oszukiwania Jahwy całe traktaty.

Ks. Pranajtis nie traktuje też religji porównawczo i ewolucyjnie, więc nie interesuje się faktem istnienia dotąd judaizmu w fazie magji religijnej. Tak samo nie interesuje się faktem, iż etyka talmudyczna pochodzi z czasów, kiedy ludzkość nie odróżniała zjawisk etycznych od zjawisk natury. Więc np. etyka Talmudu nie rozumie, a raczej dopiero zaczyna trochę rozumieć, że człowiek etycznie czysty moie przez nieuwagę narazić się na szkodliwe działanie ślepej siły przyrody. A wreszcie ks. Pranajtis nie interesuje się w tej książce faktem, że w Talmudzie istnieją pokłady ewolucyjnie różne. I tak mamy np. jeszcze ślad dwużeństwa i ślad spożywania krwi. Mowa w tych starszych pokładach o dwużeństwie i spożywaniu krwi jest tak naturalna, ii świadczy, że podobne obyczaje były powszechnie aprobowane (p. Nr. 261 Myśli Niepodległej, str. 1539 i 1571).

Zwracając na to uwagę, winniśmy jednak zaznaczyć, że ks. Pranajtis nie stawił sobie takiego celu, więc do niego dążyć nie mógł.

Aczkolwiek, gdy chodzi o znajomość Talmudu, musimy z całą rewerencją ustąpić z drogi takiemu specjaliście, to jednak pozwolimy sobie zaznaczyć, iż dużo miejsc ziejących nienawiścią przeciwko aryjczykom, przytoczonych z Talmudu, dałoby się przytoczyć jeszcze, prócz przez ks. Pranajtisa już przytoczonych, z Szulchan-Aruchu, który wedle Stracka jest obecnie głównym kodeksem żydów, gdy rabin Maaze, drugi ekspert w procesie Bejlisa, temu przeczy, ale nie zmienia to faktu, że właśnie to dzieło jest główną podstawą szkolnej nauki żydów.

Powyisza nasza uwaga nie jest zarzutem, stawionym pracy ks. Pranajtisa, ale charakterystyką jego powściągliwości. Ramy niniejszego artykułu nie pozwalają nam wnikać głębiej w pracę tego uczonego, który ukazuje tylko teksty, teksty, teksty, a wobec ich jaskrawej wymowy blakną pod względem retorycznym osobiste o nich uwagi, skąpe zresztą, autora, z których jednak najcharakterystyczniejszą a pełną ironji znajdujemy w cytacie z Numeri XXIV, 5: "Jakie wspaniałe twe namioty, Jakóbie, twe siedziby, Izraelu!"

A teraz popatrzmy, jak takiego uczonego potraktowała "Nowa Gazeta", zacząwszy, jak zaznaczyliśmy, od zarzucenia mu "szantażu" kiedyś tam przed 20 laty, następnie udając, że jego odpowiedzi nie słyszy.

"Nowa Gazeta" w ten sposób przechodzi do rozbioru "krytycznego" książki ks. Pranajtisa,

"W 1892 r. ks. Pranajtis wydał niewielką (!) swą jedyną jak dotychczas pracę p. t. " Christianus in Talmude Judaeorum sive rabbinicae doctrinae de christianis secreta". Przez 20 lat prawie nikt (!) o niej nic nie słyszał, ani tez nie czytał (!). Sam (!) tylko ks. Pranajtis pisał o niej w "Roli".

Ano, nie była to operetka, przedstawienie w kabarecie, jubileusz prokurenta jakiegoś interesu z głębokiej prowincji, albo ślubu potentata giełdy. Była to praca po łacinie napisana i o żydach, więc na "wrażenie" takich pism, jak "Nowa Gazeta", nie liczyła. Te wolały zamilczeć ją na śmierć. Ale jednak rozeszła się, jest dziś rzadkością bibljografkzną, ukazała się w przekładzie niemieckim ks. dr. Deckerta, w wydaniu rosyjskim, powołał się na nią p. Rabboni w broszurze "Co Talmud mówi o chrześcijanach" (str. 12 drugiego wydania uzupełnionego). A więc wyrażenie, że o niej "prawie nikt nie słyszał", dalej wyrażenie "ani tez nie czytał", następnie wyrażenie, że "sam" tylko ks. Pranajtis pisał o niej w "Roli", nie odpowiada rzeczywistości.

A także wyrażenie "niewielka" praca, zwłaszcza wobec wymienienia zaraz potym skrótu rosyjskiego o str. 23 zamiast o str. 27, świadczy o chęci zbagatelizowania pracy ks. Pranajtisa. Świetna rozprawa Schiaparellego o astronomji w Starym Testamencie akurat takie same posiada rozmiary, co oryginał łaciński ks. Pranajtisa. Tak samo doskonała praca Alfreda Jeremiasa o wpływach babilońskich na Nowy Testament. Mniejszą co do rozmiarów materjalnych jest bardzo dobra rozprawa Reginy Lilientalowej o świętach żydowskich, wydana przez krakowską Akademję Umiejętności. Istny przełom wy wołała o połowę mniejsza rozprawa odczytowa Fryderyka Delitzscha o Babilonie i Biblji. Niekiedy uczony rok ślęczy, aby rezultat zanotować w trzech wierszach.

Jedyna praca? Pasek pozostawił także "jedyne" pamiętniki, Malczewski "jedyną" swoją "Marja". To nie jest zarzut.

Ale przejdźmy nad temi drobiazgami do porządku dnia. Czytamy dalej:

"Dopiero, gdy w Kijowie zabito Juszczyńskiego i należało uzasadnić "naukowo" możliwość zabójstw rytualnych, przypomniano sobie o ks. Pranajtisie i przetłomaczono (!) na język rosyjski drugą część jego "dzieła" i wydano ją" etc.

Wcale nie "przetłomaczono", albowiem "przetłomaczył" sam ks. Pranajtis, jak świadczy str. 3 wydania rosyjskiego.

Tu "Nowa Gazeta" stawia świadka. Zaraz przekonamy się, co to za świadek. "Nowa Gazeta" powołuje się na jakiegoś Dr. F. Meyera i jego coś p. t. "Ks. Pranajtis jako oskarźyciel Talmudu". Może u żydów jest to genjalna wielkość, ale my jej nie znamy. "Nowa Gazeta" nie podaje nawet języka, daty ani miejsca druku, abyśmy mogli owego dr. F. Meyera u źródła skontrolować.

Ten "świadek" nie powiedział, że oryginał zawiera równolegle cytaty hebrajskie, że liczy ogółem 139 stron druku, przemilczał edycję niemiecką z mnóstwem nowych cytat talmudycznych. Oto, co o nim czytamy w "Nowej Gazecie":

"Dr. F. Meyer (ks. Pranajtis jako oskarżyciel Talmudu) wyjaśnił (!), że broszura (!) składająca się z 23(!) stron tekstu, jest plagjatem (!) dzieł znanych falsyfikatorów (!) Talmudu, A. Rohlinga i Justusa, których nieuctwo i złą wolę stwierdziły takie powagi naukowe, jak prof. Michaelis, Delitzsch, A. Wuensche i t. d. "

Najpierw dr. F. Meyer ujął tekstowi rosyjskiemu 4 strony, nie wspomniawszy o formacie bibljotecznym. "Świadek", dla wywołania pożądanego "wrażenia", nie przytoczył ilości stron wedle powszechnego zwyczaju, lecz odliczył kartę tytułową i kartę z przedmową oraz spisem rzeczy. Trzymał się niezawodnie etyki talmudycznej, która uczy: "Goja wolno oszukać w rachunku i t. p., ale nie powinien tego zmiarkować". Tymczasem znalazł się taki goj, który to zmiarkował.

Nie możemy tu zajmować się Rohlingiem i Justusem (Briemanem). Więc zaznaczymy tylko, że obaj pisali po niemiecku. Czyżby kompromitował się ks. dr. Deckert, tłomacząc na język niemiecki ich plagjatora? W dodatku przeciwnicy Rohlinga twierdzili, że nie znał języka hebrajskiego, gdy ks. Pranajtis był w Akademji Duchownej przez szereg lat jego lektorem.

Pozwolimy sobie na rozważenie tylko jednego punktu.

Kwestja naukowego zbadania, co Talmud mówi o Jezusie, wypłynęła dopiero w r. 1890, czego się podjął na życzenie Stracka Henryk Laible przy udziale Dalmana. Kto zna pracę Laiblego "Jesus Christus im Thalmud" z przedmową Stracka i z wyciągami tekstów hebrajskich Dalmana, oraz Stracka "Jesus, die Haeretiker und die Christen" wraz z tekstami hebrajskiemi — czego "Nowa Gazeta" nie przedrukowałaby za żadne moralne skarby świata — ten przyzna, ie ks. Pranajtis pracował zupełnie samodzielnie. Wystarczy wspomnieć choćby to, co napisał o "krzyżu" w Talmudzie. "Nowa Gazeta" całkiem gołosłownie zarzuca ks. Pranajtisowi plagjat. Uczciwa krytyka tego nie robi. Ale czytajmy dalej:

"Aby dowieść, że żydom nakazane jest "omijanie chrześcijan", ks. Pranajtis na str. 8 powołuje się na przepis Lev. XIX, 14 "przed ślepemi nie stawiaj przeszkód". Zapomina (!) więc rozmyślnie (!), że Biblja nie wspomina o chrześcijanach, i piękny nakaz niekorzystania z cudzej nieświadomości uważa za skierowany przeciwko chrześcijanom".

Cały ustęp powyższy jest zbudowany na kłamstwie. Ksiądz Pranajtis wcale nie powołuje się na Lev. XIX, 14. Powołuje się na traktat Aboda Zara, jak to jasno wynika z tekstu rosyjskiego (str. 8), jeszcze jaśniej z łacińskiego (str. 81) i równie jasno z niemieckiego (str. 94).

Chrześcijan nie było, kiedy powstało Dziesięcioro Bożego Przykazania, których dziś chrześcijanie się trzymają. Tak samo dziś żydzi trzymają się Tory. Ks, Pranajtis pisze, źe żydzi, aby nie naruszyć przykazania Lev. XIX, 14 "przed ślepemi nie stawiaj przeszkód", mają w Aboda Zara 2 a przepis Unikania chrześcijan na trzy dni przed ich świętami. Przepis brzmi: "Przez całe trzy dni". "Nowa Gazeta'' powinna wiedzieć, porywając się z krytyką na profesora, że Traktat Miszny Aboda Zara rozpoczyna się od słów następujących: "Trzy dni przed świętami gojów niewolno wchodzić z niemi w interesy... Rabin Izmael mówi: niewolno trzy dni do i trzy dni po, a mędrc mówią: przed świętami niewolno a po światach wolno" (porów. Pereferko wież, Talmud IV, 440). Więc krętactwo "Nowej Gazety" jest oczywiste.

Ale czytajmy dalej:

"Na str. 9 ks. Pr. powołuje się na "Aboda Zara 78 c". Aboda Zara jest to jeden z traktatów Talmudu, który cytuje się wedle traktatów, arkuszy (fol.), oznaczonych cyframi a i b. Traktat Aboda Zara ma 76 arkuszy. Skąd ks. Pranajtis wziął 78 arkuszy i od jakiego to czasu arkusz (!) ma 3 (!) stronnice: a, b i c, którą właśnie wymienia (!) autor?"

Całe to zdanie jest oparte już nie na kłamstwie, ale na czelnym łgarstwie. Ksiądz Pranajtis wcale nie powołał się na traktat Aboda Zara. W tekście rosyjskim czytamy: "Aboda Zara, 78 c. Perusz Majtnonida k kartie 8". A więc powołuje się na to, co pisał Majmonides o folio 8 traktatu Aboda Zara. "Nowa Gazeta" wraz ze swoim "świadkiem" przemilczała, że tu ksiądz Pranajtis robi odsyłacz i w piętnastu wierszach maczkiem drukowanego przypisku wyjaśnia, kto to był Majmonides, kiedy żył (1135 — 1204), co pisał etc. Tak samo czytamy w oryginale łacińskim "Abhoda zarah 78 c. Perusch Maimonidis ad fol. 8" (str. 82). Tak samo w tłomaczeniu niemieckim (str. 94).

Następnie "Nowa Gazeta" wraz ze swoim "świadkiem" dr. F. Meyerem i autorem artykułu p. Bolesławem Rozstańskim przemilczała, że ksiądz Pranajtis w oryginale łacińskim, którego tytuł "Nowa Gazeta" tak szczegółowo przytacza, na str. 126 wyjaśnił, jak cytuje litery przy liczbach arabskich. Litery oznaczają kolumny kart.

A wreszcie "Nowa Gazeta" przemilczała, że tak, jak ona pisze, przytacza się tylko Talmud Babiloński, ale nie Talmud Jerozolimski, Misznę etc. Wskazówki co do tego znajdują się u Stracka w "Einleitung in den Thatmud" (p. 3-cie wydanie, str. 5 § 3 "Citierungsweise". Pisaliśmy zresztą o tym w Nr. 261 "Myśli Niepodległej").

Jakżeż można tak kalumnjować uczonego? Jakżeż można tak oszukiwać opinję publiczną?

Ale czytajmy dalej:

"Na str. 11 ks. Pranajtis oświadcza, że "ateiści — to nie wierzący w bałwany" i że Talmud zabrania leczyć się u doktora chrześcijanina: "powiedział r. Johanan: wszyscy mogą leczyć, prócz wierzących w bałwany, morderców i rozpustnych". Wniosek, iż zakaz ten dotyczy chrześcijan, wyssany (!) jest z palca etc.

Mamy tu znowu kłamstwo. Ksiądz Pranajtis nie mógł tak od siebie napisać "ateiści — to nie wierzący w bałwany". Napisał coś zgoła innego. Na wspomnianej str. 11 pisze: "Prawo to, zakazujące wszelkich stosunków z bałwochwalcami, wyklucza "nie wierzących w bałwany", t. j. po naszemu ateistów" (kursyw nasz). I na dowód przytacza z Jore Dea 148, 5: "Zakazuje się posyłać akumowi podarki w dzień jego świata; wyjątek stanowi taki akum, który, jak z góry wiadomo, nie wierzy w bałwany i nie służy im", a dalej: "Majmonides w Hilkot Akum IX, 2 pisze: Zabrania się takie posyłać podarek gojowi w dzień jego święta, chyba, że ci wiadomo, ii nie czci bałwanów i nie służy im" (3). To samo znajduje się w oryginale łacińskim na str. 86 i w przekładzie niemieckim na str. 97.

Dla kogóź i przeciw komu układał swe księgi Majmonides w XII wieku a Caro swój Szulchan-Aruch w XVI wieku? Dlaczego to żydzi dotąd nazywają każdego aryjczyka gojem? I dlaczego to "Nowa Gazeta" tak popierała wolnomyślność antykatolicką a tak się oburza na wolnomyślność antyjudaisty czną, biorąc w obronę Talmud? Czyi ona sama nie potwierdza, że żydzi, nawet typu pp. Kempnerów, Meyerów i Rozstańskich, popierają ateizm śród gojów, ale ruszyć nie pozwolą Talmudu?

Loewe, tłómacz niemiecki Szulchan-Aruchu, objaśnia: "die Nichtjuden (die Rede ist hier, wie sonst ueberall, natuerlich von Christen", p. I, 213). Z zestawienia dwóch powyźszych cytat księdza Pranajtisa wynika jasno, że "akum" i "goj" stanowią pojęcia jednoznaczne w danych wypadkach.

Miszna w traktacie Aboda Zara wyraźnie powiada, że żyd nie moie leczyć u goja swej "duszy", tylko dobytek, a "dusza" znaczy tu wedle Pereferkowicza "żyda i jego rodzinę" (Tałmud IV, 448, p. także str. 442). Zresztą dziś nacjonaliści żydowscy ponownie wzywają żydów do tego, by zwracali się tylko do lekarzy żydowskich.

Ale czytajmy dalej:

"Mówiąc na str. 13 i 22, iż żydom polecone jest gnębić i mordować chrześcijan, autor powołuje się na Zohar I, 25 a. Tymczasem Zohar jest książką kabalistyczną, nie obowiązującą żydów, następnie zaś w Zoharze niema o tym wzmianki. W miejscach cytowanych przez ks. Pranajtisa jest mowa o złych ludziach wśród żydów".

A więc, jak zwykle u tego rodzaju polemistów żydowskich, najpierw mówi się, że niema (1), a potym, że jest, tylko całkiem inaczej.

Rozumie się, że wszystko opiera się tu znowu na kłamstwie.

Przedewszystkim ks. Pranajtis na str. 13 nie powołuje się na "Zohar I, 25 a", lecz na "Zohar I, 25 b". Świadczy o tym prócz str. 13 tekstu rosyjskiego, jeszcze str. 90 oryginału łacińskiego i str. 101 przekładu niemieckiego. Cytata "Zohar I, 25 b" mówi o tym, że "ci, co starają się dobrze świadczyć akumowi... po śmierci nie zmartwychwstaną".

A wreszcie, kto bada naukową działalność ks. Pranajtisa i tak szczegółowo przytoczył tytuł łaciński jego dzieła, a dzieło to omija i skręca do wydania popularnego, ten naturalnie nie powie, że tam cytata hebrajska jest w środku przerwana kropkami, że również jej przekład łaciński jest przerwany kropkami i że tłomacz niemiecki także skróconą cytatę w środku wykropkował.

Zohar należy do tych dzieł żydowskich, które autor słów niniejszych znał tylko z relacji i cytat innych dzieł. Nie miał tedy egzemplarza pod ręką. Nie wiedział nawet w pierwszej chwili, skądby go wydostać. Ale my, Polacy, mimo trudnych warunków miewamy ładne prywatne księgozbiory i wspomagamy się wzajemnie. Pokazało się, że nasz kolega po piórze, p. Józef Jankowski, ma Zohar w przekładzie Jean'a de Pauly, udzielił go nam bardzo chętnie, i przeto mogliśmy tom, o który chodzi, przewertować (5). W t. 1 na str. 158 w w. 17 — 19 znajdujemy cytatę ks. Pranajtisa: "ils font en outre du bien aux paiens... ne ressusciterons plus". Ksiądz Pranajtis opuścił tylko słowa powołujące się na powagę Biblji: "C'est d'eux que l'Écriture dit", a Biblja mówi o losach "refaim" (olbrzymów), których (refaim) cytata hebrajska ks. Pranajtisa wymienia.

A więc "Nowa Gazeta" kłamliwie zreferowała stronę 13 tekstu rosyjskiego ks. Pranajtisa. Przejdźmy do str. 22.

Tu dopiero znajduje się cytata "Zohar I, 25 a". Ale "Nowa Gazeta", która niby to chce badać "objektywizm naukowy" ks. Pranajtisa i tak szczegółowo wymienia tytuł łaciński oryginału jego pracy, zataiła, ie na str. 109 cytata hebrajska jest aż kilka razy przerwana kropkami na znak, że została wyjęta z dłuższej całości. Zataiła, że ta dłuższa całość, mistyczna i zawiła, jest wypełniona takiemi rozumowaniami, jak np. "To dlatego, że Izraelici nie przyjęli litery He z obawą winną Jod", "To dlatego, by żadne istnienie ludzkie nie przepadło, gdy Waw schodziło w tym czasie, co He", "To Wazo, którego brak Mojżeszowi" (hebr. "moszeh" pisze się bez litery Waw). Omijając tego rodzaju kabalistyczne wywody, odnajdziemy w przekładzie Jean'a de Pauly w t. I na str. 154 — 157 całą wykropkowaną w wydaniu naukowym cytatę ks. Pranajtisa: "des peuples paiens... ainsi qu'il est écrit: "tout périrent de dessus la terre"... les memes âmes que ceux dont 1'Écriture dit: "vous exterminerez de dessous le ciel le souvenir d'Amalec... ont suivécu jusqu'a la quatrieme captivité d'Israël. Cesont ceux qui sont á la fete des ennemis d'Israël.... Ce sont les âmes de la catégorie des Amelecites"(6).

Oto, jak wygląda twierdzenie czelne "Nowej Gazety", ie najpierw tego w Zoharze "niema", a następnie, że "w miejscach cytowanych przez ks. Pranajtisa jest mowa o złych ludziach śród żydów".

Dyskusja naukowa wymaga przedewszystkim prawości. Na dyskusję z "Nową Gazetą" trzebaby przychodzić z rejentem po prawej, z adwokatem po lewej, z prokuratorem z przodu a z komornikiem z tyłu. Toteż my tu wcale nie dyskutujemy z "Nową Gazetą", tylko ukazujemy społeczeństwu polskiemu, jak żydzi w dyskusji nad Talmudem wyzyskują jego nieznajomość hebrajszczyzny i literatury hebrajskiej(7).

Zresztą cytata, o którą chodzi, w porównaniu z innemi jest drobna i szło nam tylko o wykazanie jej prawdziwości. Albowiem o bezkarnym mordowaniu gojów rozporządzamy wielu innemi i pisaliśmy już o tym w Nr. 260 "Myśli Niepodległej" na. str. 1494 — 1495. Ksiądz Pranajtis przytacza ich daleko więcej, tylko krytyk "Nowej Gazety" przemilcza ten fakt i czepia się cytaty z Zoharu ze względu na to, iż trudno ogółowi polskiemu sięgać do tej dziwnej księgi, zaś o przekładzie francuskim mało kto wie, a gdyby nawet wiedział, to ciężko byłoby mu wydać około 300 franków.

Prawdą jest, że Zohar należy do ksiąg kabalistycznych i że żydów nie obowiązuje. Ale żydom "doradza", gdy w dodatku Talmud za zabójstwo goja "rozgrzesza". Wszak rabin Maaze publicznie stwierdził, że "w razie jakichkolwiek wątpliści decyduje u żydów zawsze Talmud" (Nr. 315 "Nowej Gazety", str. 5, szpalta I, w. 32 od dołu).

"Nowa Gazeta" pisze dalej:

"Według zdania ks. Pr. w XVIII, 17 Psalmie Dawida jest mowa o... chrześcijanach, podczas, gdy wiadomo, iż Psalmy te były ułożone na długo przed narodzeniem Chrystusa".

Jest to naturalnie znowu kłamna relacja. Cytaty z Psalmu XVIII, 17 Dawida niema wogóle w wydaniu rosyjskim. W "Nowej Gazecie" XVIII, 17 jest oczywiście zmyłką drukarską. Psalmy są u ks. Pranajtisa raz jeden wspomniane na str. 15 i to Psalm XVIII, 24. Powstał tu przytym także błąd drukarski: "42" zamiast "24", ale dobrze jest w oryginale łacińskim na str. 93 i w przekładzie niemieckim na str. 103. Inkryminowane miejsce u ks. Pranajtisa brzmi, jak następuje:

"To samo znajdujemy u Raszi'ego, który słowa Psalmu XVIII, 24: jeszaweu ween moszia, t. j. "zawołali i nie jest on ratującym", tłomaczy w sensie "oto Bóg cudzy".

Tu następuje u ks. Pranajtisa odsyłacz i czytamy w przy pisku: "Buxtorf: Słowa te oczywiście wkłada się w usta chrześcijan i Aboda Zara przez "Boga cudzego" rozumie Jezusa, szydzą tu więc niejako z jego imienia, używając gry słów: Jeszaweu ween moszia".

A więc jest tu przez ks. Pranajtisa przytoczony Raszi i Buxtorf (Lexikon p. 902). Zatym żyd R. Szelomo Jarchi, zwany także Raszi, w ten sposób wykłada Psalm XVIII, 24 i Jan Buxtorf Senior, a nie ks. Pranajtis. On ich tylko przy tacza.

"Nowa Gazeta" w sposób następujący kończy swój paszkwil:

"Są to wyjaśnienia, które przytaczamy tylko exempli modo. Podobnych przykładów jest w broszurze ks. Pranajtisa o wiele więcej. Przytoczone (!) wystarczą (!) dla scharakteryzowania (!) objektywizmu (!) naukowego (!) tego eksperta" (!).

Ale na podstawie naszych prześwietleń paszkwilu powyższego da się powiedzieć, że "Nowa Gazeta" nakłamała tu tylko exempli modo, gdyż widocznie nicby jej nie kosztowało nakłamać daleko więcej.

Któż jest, pytamy teraz, autorem tego wprost zdumiewającego swą arogancją i czelnością paszkwilu w "Nowej Gazecie"? Żyd, ukrywający się pod polskim imieniem i nazwiskiem Bolesława Rozstańskiego. Żyd, czytamy w "Nauce Mądrości" (Jore Dea) nie może się wprawdzie wyprzeć żydostwa, ale "wolno mu dwuznaczną mową budzić w gojach mniemanie, że nie jest żydem" (Loewe j. w. I, 222). On parzy tu z krwi i kości Mosterdziejskiego, ujmującego się za uciśnionym Izraelem.

Na kogo się powołuje ten pan "Bolesław Rozstański"? Na jakiegoś zupełnie nam nieznanego a jako bezsporną powagę podanego dr. F. Meyera. Wartość jego "moralną" poznaliśmy już dostatecznie, o ile pan "Bolesław Rozstański" słów jego nie poprzekręcał. Ale do chwili, gdy to piszemy, żadnego sprostowania w "Nowej Gazecie" nie było.

Obaj ci panowie nie są znani ogółowi polskiemu. Dla niego osobą jedynie odpowiedzialną może być tylko redaktor "Nowej Gazety", p. Stanisław Kempner, ekonomista, członek wielu zrzeszeń polskich, między innemi Towarzystwa Dziennikarzy i Literatów, który pchał się na czoło postępu polskiego i który nam, wolnym myślicielom, chciał wytykać "Drogę Życia", ale właśnie w guście "Orach Chajim", gdyż pilno mu było wybijać z głowy Polakom przesądy katolickie, ale tknąć nie da najciemniejszych przesądów żydowskich, który też szczególniej czuł się powołanym do tego, aby, redagując "Ludzkość", w Nr. 147 z 13 grudnia 1906 roku donieść, że Kordecki w XVII wieku zmienił w "Gigantomachji" swój list, pisany do króla szwedzkiego, naturalnie "ad majorem gloriam Dei", ale który przez wydrukowanie owego paszkwilu sfałszuje w "Nowej Gazecie" wszystkie przytoczone cytaty ks. Pranajtisa "ad majorem gloriam synagogae et Talmudis" w XX wieku!

Jakąż etyką kierował się ekonomista p. Stanisław Kempner, drukując tak oszczerczy paszkwil na ks. Pranajtisa w obronie Talmudu?

Właśnie kierował się etyką, przez Talmud wskazaną:

1) Goj, który bada Zakon, winien śmierci (Sanhedryn 59 a).

2) Goja wolno oszukać (Choszen Hamiszpat § 348).

3) Przysięgający przed gojami, rozbójnikami i celnikami, nie odpowiada, albowiem rzeczone jest: zgrzeszył, jeśli nie powie, a nie: zgrzeszył, jeśli powie (Tosefta, Szebuot II, 14).

4) Gdy goj spyta żyda: "dokąd idziesz?" ten wskaże mu cel odległy, jak to uczynił Jakób, mówiący Ezawowi: "dojdę do pana mojego do Seiru", a Jakób szedł do Sukot (Tosefta, Aboda Zara III, 4).

5) Rabi Akiba przysiągł ustami, gdy w sercu to równocześnie unieważnił (Kalia 18 b).

6) Gdy żyd i goj przyjdą do sądu, a możesz uniewinnić żyda wedle zakonu Izraela, uniewinnij go, a gdy goj będzie się skarżył, powiedz: tak chce nasze prawo. Gdy możesz żyda uniewinnić wedle prawa ludów kraju, uniewinnij go i powiedz: tak chce wasze prawo. A gdy nie jest możliwe ani jedno, ani drugie, działaj przeciw gojowi chytrze (Baba kamma 113 a).

Słusznie powiada p. Henryk Lichtenbaum w Nr. 45 "lzraelity", iż nie można potępiać "żydów w czambuł" za to, co Talmud mówi. Ale co sądzić, jeżeli jedyny obecnie po zamknięciu "Izraelity" organ polskich żydów asymilowanych "Nowa Gazeta" właśnie tak postępuje, jak naucza Talmud? I jeżeli w Warszawie nie znalazł się ani jeden władający piórem żyd, któryby wyświetlił drukowane przez p. Kempnera kłam" stwa o ks. Pranajtisie?

Jeżeli żydzi dla wyperswadowania nam "odwiecznego przesądu" (wiary w mord rytualny) używają takich krętactw i kłamstw, jeżeli posługują się takiemi fałszerstwami, jeżeli ośmielają się tak szargać pozwanego przez sąd eksperta, to wprost sugestjonują nas, że są zdolni do wszystkiego. Ekonomista p. Stanisław Kempner chce za pomocą drukowanych fałszerstw zgładzić moralnie ks. Pranajtisa. "Dwudziestu przysięgłych żydowskiej ochrony duchownej" grozi śmiercią adwokatowi Chądzyńskiemu za to, że występuje przed sądem piotrkowskim przeciwko 23 żydom, oskarżonym o fałszerstwo weksli zmarłego Michała Rogowskiego ("Kurjer Poranny" z 19. XI). Na cóż może się ważyć ciemny, zagorzały, krwawo usposobiony fanatyk chałatowy gdzieś z jakiejś dziury prowincjonalnej, jeżeli takim wzorem świeci mu wyzbyty z "wszelkich przesądów" filar żydowskiej inteligencji warszawskiej?

Oto wyniki, które przedkładamy naszym czytelnikom i całemu społeczeństwu polskiemu. Ksiądz Pranajtis jest naturalnym przeciwnikiem "Myśli Niepodległej". Ale między naszą metodą z nim wychodzenia a metodą "Nowej Gazety" nie może być nic wspólnego. Względem przeciwnika jest się obowiązanym do szczególniejszej skrupulatności. Fatalna byłaby to dyrektywa: to ksiądz, więc z nim wszystko wolno! Albo: to ksiądz, więc niech go tam szarpią! Albo: dziś będziemy go bronili, a on jutro przeciwko nam się obróci! Wszak protestowaliśmy, gdy tak z nami wychodzono. Bądźmy przeniknięci duchem prawości, a gdy ów przeciwnik jutro na nas rękę podniesie, może nie będzie mógł nas wcale dosięgnąć.

(1) Przez kogo mógł być "badanym" p. Antoni Gintowt??

(2) Słów tych nie użyliśmy tu, aby obrazić redakcję "Nowej Gazety", ale aby ściśle określić jej postępek. Nie są to więc tak zwane mocne słowa polemisty, ale termini technici krytyka, który "białego" nie może nazywać "bladym", "czarnego" "szarym", "oszczerstwa" grzecznie "nieścisłością" a "oszustwa" pobłażliwie "twierdzeniem mylnym". Zachodzi tu namacalny fakt oszczerstwa w stosunku do ks. Pranajtisa a oszukaństwa w stosunku do społeczeństwa polskiego, co zostanie przez nas poniżej szczegółowo wykazane i co przed wszelakim trybunałem gotowi jesteśmy każdej chwili udowodnić.

(3) Ponieważ chrześcijanie czczą święte figury, przeto uchodzą wobec żydów za bałwochwalców.

(4) Zasadą żydów jest przeczyć w żywe oczy. W czasie pisania niniejszego artykułu autor jego musiał zjawić się w sprawach swego zawodu u pewnej ekscelencji i był świadkiem przyjęcia pewnego żyda. Ekscelencja rzekła: "Pisałeś mi pan w swym podaniu, że" eto A żyd, przerywając żywo: "Ekscelencjo, ja pisałem?" A Ekscelencja: "Niewiem, czy pan wiesz, co pan pisałeś do mnie w swym podaniu; nie wiem, czy pan wogóle wiesz, że pisałeś do mnie jakieś podanie; ale mówię panu" etc. Aryjczyk byłby skonfundowany, ale ten zupełnie nie stracił pewności siebie.

(5) Sepher ha Zohar (Le livre de la splendeur), doctrine ésotérique des Israélites. Traduit pour la premiere fois sur le texte chaldaique et accompagnée de notes par Jean de Pauly. Oeuvre posthume entiérement revue, corrigée et completée, publiée par les soins de Emile Lafuma-Giraud, Paris, Ernest Leroux, 1906, 1907 i nast. Tomów siedm.

(6) "Narody ziemnyje — idołopokłonniki. O nich napisano: stiraj ich z lica ziemli; a niekotoryje iz nich tie, o kotorych skazano: izgładj wsiakuju pamiatj ob Amalekie, Ostatki ich źiwut jeszczo w czetwiortom plenienji, eto — oni, po istinie, amalekitanie". Tu ks. Pranajtis wyjaśnia, że niewolą czwartą jest rzymska a trzema poprzedniemi egipska, asyryjska i babilońska.

(7) Ilekroć ktoś podnosi jakieś zagadnienie moralne z Talmudu, żydzi zawsze starają się zamknąć mu usta kłódką filologicznych objekcji. Mniemaliśmy, że żydzi z "Nowej Gazety" lub "Izraelity" jako "postępowcy", "wyzbyci z wszelkich przesądów", pomagać nam będą raczej, niż przeszkadzać. Mamy tedy prawo powiedzieć, że ci rzekomi "postępowcy" są w rzeczywistości skrajnemi żydowskiemi klerykalistami i obrońcami najczarniejszej żydowskiej reakcji. Przeżywamy bardzo ciekawy moment historycznej demeskarady.

* BACK_DONE DONE DONE_OK DONE_OK_DEMO DONE_OK_DEMO_FIX fonty Klasyka literatury MobiDeDRM.py mobiperl pobierz_prc remove_DRM test *

Koniec wersji demonstracyjnej.

PROSPEKT "MYŚLI NIEPODLEGŁEJ" NA ROK 1914.

Niedostępny w wersji demonstracyjnej